Słownik buchaltera

Jako Biuro rachunkowe Ap income polecamy Słownik buchaltera. Tutaj można się zapoznać z podstawowymi terminami i słownictwem używanym w branży księgowej i w biznesie. Pomoże to każdemu początkującemu przedsiębiorcy posługiwać się tymi terminami podczas swojej działalności, dzięki czemu współpraca z nami będzie łatwa i przyjemna.

(Słowa w kolorze niebieskim maja odnośniki do innej strony, słowa podkreślone mają swoje definicje w słowniku pod literą na jaką się zaczynają).

  • A
    abolicja podatkowa - specustawa regulująca warunki umorzenia zaległości podatkowych
    accounting office - po polsku biuro rachunkowe
    agencja celna - certyfikowany podmiot świadczący usługi w zakresie odprawy celnej oraz rozliczeń z tytułu opłat celnych w związku z importem towarów
    akcje - udziały w spółce akcyjnej, mogą być imienne lub na okaziciela
    akcjonariusz - właściciel akcji - udziałowiec spółki akcyjnej
    aktywa - majątek podmiotu, którym dysponuje w czasie swojej działalności gospodarczej
    akt notarialny - dokument sporządzony przez notariusza dot. umów cywilno - prawnych np. umowy sprzedaży czy zawarcia umowy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością
    amortyzacja - umorzenie, odpis aktualizujący wartość aktywów podmiotu gospodarczego, zazwyczaj środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych
    amerykanka - księga handlowa w formie papierowej prowadzona ręcznie, stosowana przed epoką informatyzacji
    archiwum - nośnik elektroniczny lub miejsce przechowywania dokumentów i innych informacji dot. podmiotu gospodarczego takich jak dokumenty księgowe czy pracownicze
    archiwizacja - przygotowanie dokumentów do przechowania w archiwum, zazwyczaj zajmują się tym wyspecjalizowane firmy archiwizacyjne, posiadające stosowne uprawnienia
    aktywne konto - konto księgowe przeznaczone do ewidencjonowania majątku obrotowego w księgach handlowych
    aktualizacja oprogramowania - proces związany z utrzymaniem licencji oraz aktualnej wersji systemu komputerowego, na którym prowadzone są księgi rachunkowe i inne ewidencje księgowe
    audyt księgowy - badanie bilansu przez biegłego rewidenta, takiemu badaniu podlegają duże spółki, które spełniają warunki wynikające z ustawy o rachunkowości, muszą mieć odpowiednio duże obroty, jak też wysokie zatrudnienie
    ekonomia
  • B
    barter - wzajemne świadczenie usług lub przekazanie towarów pomiędzy dwoma podmiotami na podstawie zawartej umowy, która przewiduje jednakową wartość świadczeń lub towarów
    badanie bilansu - inaczej audyt księgowy ...
    biegły rewident - osoba fizyczna posiadająca uprawnienia biegłego rewidenta, która na zlecenie wykonuje audyty w dużych spółkach prawa handlowego
    biuro rachunkowe - firma zewnętrzna świadcząca usługi w zakresie prowadzenia ksiąg rachunkowych, księgi przychodów i rozchodów a także innych usług powiązanych z działalnością gospodarczą
    biuro księgowe - firma zewnętrzna świadcząca usługi w zakresie prowadzenia ksiąg rachunkowych, księgi przychodów i rozchodów a także innych usług powiązanych z działalnością gospodarczą
    biuro podatkowe - firma zewnętrzna świadcząca usługi w zakresie prowadzenia ksiąg rachunkowych, księgi przychodów i rozchodów a także innych usług powiązanych z działalnością gospodarczą
    bilans - część sprawozdania finansowego podmiotu obrazująca stan aktywów i pasywów oraz wynik finansowy tego podmiotu
    buchalteria - wszystkie sprawy związane z rachunkowością podmiotu gospodarczego, prowadzone przez dział księgowy w firmie lub zewnętrzne biuro księgowe
    braki magazynowe - różnice wynikające z faktycznego stanu magazynu a stanu wynikającego z prowadzonej ewidencji magazynowej lub księgowej
    bieżący rachunek bankowy - rachunek przeznaczony do rozliczeń z kontrahentami oraz organami podatkowymi prowadzony przez bank na rzecz przedsiębiorcy, który ma ustawowy obowiązek posiadania takiego rachunku.
    budżet państwa - suma wydatków państwa wynikająca z przychodów budżetowych oraz deficytu budżetowego
  • C
    celina - internetowy system ewidencji i sprawozdawczości celnej w obrocie poza unijnym (import, eksport)
    cena detaliczna - wartość usługi lub towaru brutto wyrażona w walucie, która obciąża ostatecznego konsumenta
    cena hurtowa - wartość towaru netto stosowana w obrocie pomiędzy podmiotami gospodarczymi w przypadku dostawy na dużą skalę
    cena netto - wartość towaru lub usługi bez podatku VAT wykazywana na dokumentach sprzedaży
    cena brutto - wartość usługi lub towaru wraz z podatkiem VAT, nie zawsze jest to jednak cena detaliczna ponieważ zanim towar znajdzie się w sklepie lub usługa pośrednio trafi do ostatecznego konsumenta cena brutto może się zwiększyć o marze kolejnych pośredników
    certyfikat ISO - dokument wydawany przez instytucje międzynarodowe potwierdzający jakość i wysoki standard świadczonych usług lub produkowanych towarów
    certyfikat księgowy - dokument poświadczający uprawnienia do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych, wydany przez Ministra Finansów
    CEIDG - CENTRALNA EWIDENCJA I INFORMACJA O DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ - agenda rządowa podległa pod struktury Urzędu Miasta lub gminy zajmująca się rejestracją, ewidencją i informacją w zakresie osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą
    CIT - (Company Income Tax) podatek dochodowy od osób prawnych, ten podatek płacą podmioty prawa handlowego
    cło - myto płacone w związku z importem towarów
    czwórki - potoczna nazwa wynikowych kont kosztów rodzajowych w planie kont, na których księgujemy podatkowe koszty uzyskania przychodów
    ekonomia
  • D
    darowizna - bezinteresowna danina na rzecz innej osoby lub podmiotu będącego organizacją pozarządową, której celem jest działalność statutowa non-profit
    debet - strona Wn (winien) konta księgowego, słowo to oznacza również stan ujemny na koncie w banku jeśli płacimy kartą kredytową a nasz bank umożliwia nam wydawanie większych kwot od tych którymi faktycznie dysponujemy
    deficyt budżetowy - kwota wydatków państwa pokryta z długu publicznego czyli kredytu zaciągniętego na konto społeczeństwa przez rząd danego państwa
    dekret księgowy - zapis w księgach rachunkowych na dwóch kontach księgowych zarówno po stronie debetowej jak i kredytowej
    dekretacja dokumentu - fizyczne naniesienie na dokument źródłowy dekretu czyli zapisu w księgach, właściwego danemu dokumentowi, dekretacja może zawierać wiele dekretów
    dokument księgowy - dokument potwierdzający fakt zaistnienia zdarzenia gospodarczego, najczęściej faktura albo rachunek, może to być również wyciąg bankowy oraz raport kasowy wraz z załącznikami KP i KW
    dotacje unijne - słowo to robi ostatnio dużą karierę, ponieważ zazwyczaj są ta kwoty otrzymane od instytucji państwowych na potrzeby naszej działalności, pamiętać jednak należy, że nie wszystkie dotacje są bezzwrotne
    domiar - kara wymierzona przez urzędników skarbowych w związku z wykroczeniem lub przestępstwem skarbowym
    dochód - nie można mylić go z zyskiem, dochód to przychód podatnika pomniejszony o koszty uzyskania tego przychodu, jeśli podatnik nie poniósł kosztów w danym okresie jego dochód równy jest przychodowi
    doradztwo podatkowe - usługi świadczone na rzecz podatników w zakresie profesjonalnego wsparcia w dziedzinie prawa fiskalnego przez osoby fizyczne uprawnione do udzielania takich usług
    dowód wewnętrzny - kwit wystawiony przez podatnika na okoliczność udokumentowania kosztów lub przychodów jeśli nie istnieje dokument źródłowy potwierdzający dane zdarzenie gospodarcze albo dokumentujemy takie zdarzenia na postawie innych dokumentów jak np. ewidencja środków trwałych, czy umowy cywilno prawne
    dziennik - rejestr księgi handlowej, może ich być wiele począwszy od dziennika głównego, w którym mieszczą się wszystkie dekrety księgowe poprzez dzienniki podrzędne jak np. dziennik sprzedaży
    dywidenda - kwota należna wspólnikowi, wynikająca z jego udziału w zysku spółki oraz uchwały wspólników podjętej w sprawie wypłaty dywidendy za dany rok obrotowy
    działalność gospodarcza - aktywność osoby fizycznej lub grupy osób w sferze gospodarczej, polegająca na inicjowaniu, tworzeniu i wdrażaniu źródeł przychodów ze świadczenia usług, produkcji i handlu
  • E
    ekwiwalent za urlop - kwota należna pracownikowi, wypłacana za niewykorzystany urlop
    ewidencja księgowa - ewidencja wszystkich operacji gospodarczych prowadzona w księgach handlowych lub rachunkowych
    ekonomia - nauka o racjonalnym oraz uzasadnionym zarządzaniu finansami przedsiębiorstwa
    EKD - europejska klasyfikacja działalności gospodarczej
    ergonomia - nauka o racjonalnym i uzasadnionym wykorzystywaniu dóbr w celu polepszenia ich funkcjonalności oraz zwiększenia wydajności pracy ludzkiej oraz wypoczynku
    ewidencja środków trwałych - rejestr nabytych i amortyzowanych towarów służących do ich eksploatacji wewnątrz podmiotu dłuższej niż jeden rok obrotowy
    ewidencja wyposażenia - rejestr nabytych towarów służących jako wyposażenie w firmie, które nie podlegają amortyzacji
    ewidencja przebiegu pojazdu - rejestr przejechanych kilometrów oraz tras samochodem służbowym w firmie lub prywatnym użytkowanym przez właściciela firmy w jego działalności gospodarczej
    ewidencja zapłat - rejestr wcześniej nierozliczonych faktur
    export towarów - sprzedaż towarów poza krajem, również poza obszar UE
    export usług - sprzedaż usług poza krajem tj. poza terytorium RP
  • F
    faktura - dokument wystawiony przez dostawcę, potwierdzający zdarzenie gospodarcze polegające na przeniesieniu prawa własności towaru lub usługi na podmiot wskazany na tym dokumencie jako nabywca
    firma - nazwa, pod którą podmiot prowadzi działalność gospodarczą w celu pozyskania źródła dochodów
    filantropia - bezinteresowna działalność charytatywna na rzecz dobra jednostki lub większej grupy społecznej, jak również na rzecz instytucji pozarządowych, np. stowarzyszeń czy fundacji
    forma prowadzenia działalności gospodarczej - działalność może być prowadzona jednoosobowo jako osoba fizyczna lub w spółce osobowej lub w spółce prawa handlowego
    forma opodatkowania - sposób w jaki podatnik nalicza swój podatek lub podatek swojej firmy, w polskim systemie podatkowym obowiązuje kilka form opodatkowania
    forma prawna - status prawny podmiotu gospodarczego, może to być np. spółka cywilna, która jest spółką osób fizycznych rejestrowaną w CIEDG oraz spółka z o.o. , która jest osobą prawną zarejestrowaną w sądzie gospodarczym w KRS
    fundacja - jednostka organizacyjna posiadająca osobowość prawną, organizacja pozarządowa, której celem jest działalność określona statutem, zazwyczaj non-profit
    fundator - osoba fizyczna lub prawna, która finansuje działalność fundacji
    fuzja - połączenie się dwóch podmiotów, którego celem jest zwiększenie efektywności ekonomicznej jak również ekspansja, której celem jest monopolizacja rynku
    franczyza - forma ajencyjnego prowadzenia przedsiębiorstwa na zasadnie partnerskiej współpracy jednego podmiotu, który firmuje przedsięwzięcie z wieloma podmiotami pełniącymi rolę ajentów, będąc jednocześnie na własnym rozrachunku
  • G
    giełda - GPW
    gra rynkowa - kompleks zachować i czynności związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa oraz pozyskiwania rynku konsumenckiego - czytaj też "konkurencja"
    główny księgowy - osoba reprezentująca dział księgowy przedsiębiorstwa a zarazem odpowiedzialna za formalną i merytoryczną jakość efektu pracy tego działu
    GPW - Giełda Papierów Wartościowych - instytucja zajmująca się organizacją obrotu akcjami przedsiębiorstw i innymi instrumentami finansowymi
    GUS - "Główny Urząd Statystyczny" instytucja rządowa badająca wszelkie dane statystyczne, również dot. aktywności gospodarczej, ustawa o GUS nakłada obowiązki sprawozdawcze na wszystkie podmioty gospodarcze, ale również w tym przypadku dane statystyczne zbierane są losowo
    biuro rachunkowe
    biuro rachunkowe
  • H
    handel - obrót towarami lub usługami
    hurtownia - podmiot gospodarczy trudniący się obrotem towarami na dużą skalę z małą marżą
    biuro rachunkowe
    biuro rachunkowe
  • I
    import towarów - nabycie towarów poza granicami kraju i transport tego towaru na terytorium kraju nabywcy
    import usług - nabycie usług poza granicami kraju
    Intrastat - system ewidencji i sprawozdawczości transakcji wewnątrz wspólnotowych
    ekonomia - nauka o racjonalności i opłacalności w odniesieniu do aktywności gospodarczej
    inwestowanie - lokowanie kapitału na giełdzie papierów wartościowych lub bezpośrednio w aktywność gospodarczą
    izba celna - podmiot odpowiedzialny za przychody państwa z tytułu cła
    biuro rachunkowe
  • J
    biuro rachunkowe
    biuro rachunkowe
    biuro rachunkowe
    biuro rachunkowe
  • K
    kasa gotówkowa - miejsce przechowywania gotówki przez podmioty gospodarcze, przez wyznaczoną do tego celu odpowiedzialną materialnie osobę
    kasa fiskalna - urządzenie do rejestrowania sprzedaży stosowane przez podmioty gospodarcze działające w różnych branżach, przeważnie w handlu
    KNF - komisja nadzory finansowego, agenda rządowa nadzorująca system bankowy w Polsce
    konta księgowe - szczególne rekordy ksiąg rachunkowych służące do rejestrowania i księgowania operacji gospodarczych, potwierdzonych dokumentami księgowymi
    księgi handlowe - rejestr wszystkich operacji gospodarczych podmiotu zaksięgowany na kontach księgowych obrazujący wynik podatkowy i finansowy, którego finalnym efektem jest bilans oraz rachunek wyników
    księga przychodów i rozchodów - uproszczony rejestr operacji gospodarczych, w którym zapisane są wszystkie dokumenty księgowe firmy - osoby fizycznej, różnica pomiędzy przychodami a rozchodami daje podstawę do opodatkowania
    kredyt - strona Ma konta księgowego, źródło finansowania - pożyczka, najczęściej z banku
    kwota wolna od podatku - ulga przysługująca podatnikom - osobom fizycznym rozliczającym się na zasadach ogólnych i płacąca podatek dochodowy w/g skali podatkowej
  • L
    Lista płac - szczegółowy wykaz składników wynagrodzenia pracowników zatrudnionych na umowy o pracę
    licencja - inaczej certyfikat np. księgowy wydawana przez organ państwowy
    ekonomia
  • Ł
    ekonomia
  • M
    manko - brak gotówki w kasie wynikający ze spisu z natury
    magazyn - pojęcie dwuznaczne, miejsce w którym przechowuje się towar, oraz termin księgowy określający kwotowo wartość towarów przechowywanych w magazynie
    marketing - działania mające na celu wypromowanie firmy, produktu i usługi
  • N
    ekonomia
    NIP - numer identyfikacji podatkowej przedsiębiorstwa lub przedsiębiorcy
    ekonomia
  • O
    obrotówka - potocznie obroty i salda na kontach księgi głównej
    OPP - organizacja pożytku publicznego, najczęściej fundacja lub stowarzyszenie, uprawniona do zbierania pożytków z 1% podatku dochodowego PIT
    ergonomia
    ergonomia
  • P
    PESEL - numer ewidencyjny nadawany każdej osobie fizycznej urodzonej na terytorium RP lub rezydentowi na jego wniosek
    PCC - podatek od czynności cywilno prawnych, płacimy go wtedy kiedy dokonujemy opodatkowanej czynności cywilno-prawnej takiej jak np. umowa kupna sprzedaży czy umowa pożyczki, taki podatek płacimy również przy okazji podpisywania aktu notarialnego zawiązującego spółkę prawa handlowego
    PIT - personal income tax, czyli podatek dochodowy od osób fizycznych, który płacą zarówno pracownicy najemni jak też zleceniobiorcy i osoby fizyczne prowadzące działalność na własny rachunek, płacą go również osoby duchowne
    Płatnik - osoba fizyczna lub prawna prowadząca działalność gospodarczą, która pobiera i odprowadza do urzędu skarbowego podatek PIT od pracowników
    podatek liniowy - uproszczona forma naliczania podatku dochodowego od osób fizycznych, wysokość tego podatku to 19% podstawy opodatkowania, w tym przypadku podatnikowi nie przysługuje kwota wolna od podatku
    przychód - wartość sprzedanej usługi lub towaru jak również wartość wynagrodzenia pracownika brutto
    ergonomia
  • R
    rachunek - dokument potwierdzający sprzedaż niepodlegającą VAT
    rachunek ekonomiczny - analiza finansowa działalności podmiotu gospodarczego
    rachunek wyników - inaczej rachunek zysków i strat, termin stosowany w rachunkowości, jest składowym elementem bilansu
    regon - "Rejestr Gospodarki Narodowej", każdy podmiot gospodarczy musi mieć nadany numer w tej ewidencji
    remanent - spis towarów z natury obejmujący towary handlowe oraz niesprzedane produkty znajdujące się na magazynie
    rezydent - osoba fizyczna, która ma miejsce stałego pobytu za granicą ale posiadająca status osoby tymczasowo przebywającej na terytorium RP, taka osoba ma obowiązki podatkowe takie same jak inny obywatel RP
    różnice kursowe - różnice wynikające z wartości faktury wyrażonej w walucie obcej oraz wartości zapłaty związanej z tą fakturą
    ryczałt ewidencjonowany - uproszczona forma opodatkowania podatkiem dochodowym PIT
  • S
    skala podatkowa - forma naliczania podatku dochodowego od osób fizycznych wg skali podatkowej obowiązującej w danym roku, w tym przypadku podatnikowi przysługuje ulga podatkowa
    spis z natury - zestawienie ilościowe i kwotowe towarów i produktów na magazynie lub np. gotówki w kasie
    suma bilansowa - suma obrotów Wn i Ma na kontach księgi głównej, sumy tych obrotów powinny być sobie równe (bilans musi być "0")
    system podatkowy - system danin i podatków oparty na ustawodawstwie danego państwa, który służyć ma utrzymaniu instytucji państwowych oraz osób zatrudnionych w sferze budżetowej
    superata dodatnia różnica pomiędzy stanem faktycznym w kasie gotówkowej a stanem wynikającym z raportu kasowego
  • T
    termin płatności - termin wskazany na dokumencie sprzedaży, w którym ma nastąpić zapłata związana z tym dokumentem
  • U
    ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych - ustawa regulująca zasady opodatkowania osób prawnych podatkiem dochodowym
    ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych - ustawa regulująca zasady opodatkowania osób fizycznych podatkiem dochodowym
    ustawa o podatku od towarów i usług - ustawa regulująca zasady opodatkowania towarów i usług w obrocie gospodarczym
  • W
    wynik finansowy spółki - zysk lub strata wykazana w bilansie
    wynik podatkowy spółki - wynik wykazany w rozliczeniu rocznym CIT

  • Z
    zasady ogólne - forma opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych, obowiązuje tu ewidencja księgowa w postaci księgi przychodów i rozchodów i dwa warianty opodatkowania podatek liniowy oraz skala podatkowa
    ekonomia